Η φωνή είναι δική σας.
Το περιεχόμενο τη βοηθά να ακουστεί.
Και η Whitney Houston και ο Frank Sinatra ήταν γνωστοί ως «The Voice».
Ειδικά ο Sinatra δεν ήταν ο μόνος με σπουδαία φωνή στην εποχή του. Υπήρχαν κι άλλοι, με μεγαλύτερο κράτημα, με καλύτερη τεχνική ίσως… Αυτό που τον ξεχώριζε ήταν άλλο. Τον αναγνώριζες από την πρώτη φράση. Από τον τρόπο που ερμήνευε τον στίχο. Από τις παύσεις του. Από το που επέλεγε να πάρει ανάσα. Λέγεται ότι το έμαθε αυτό παρακολουθώντας το τρομπόνι του Tommy Dorsey. Πως κρατούσε τη φράση χωρίς να τη διακόπτει. Δεν ήταν δηλαδή μόνο το χάρισμα. Ήταν και η προσοχή.
Νομίζω ότι κάπως έτσι συμβαίνει και με τις επιχειρήσεις.
Κάθε οργανισμός έχει κάτι να πει. Έχει γνώση, χτισμένη με τα χρόνια. Έχει ανθρώπους με άποψη. Έχει μια ιστορία, που τη διαμόρφωσαν οι επιτυχίες… αλλά και τα λάθη.
Λίγοι όμως το λένε αρκετά καθαρά, ώστε να ξεχωρίζουν.
Στα προηγούμενα κείμενα αναφέρθηκα στην κατεύθυνση, στην ηγεσία, στην πτήση. Στο που θέλουμε να πάμε, στο πως φτάνουμε όλοι μαζί, στο ποιος φροντίζει τη διαδρομή. Κάποια στιγμή όμως φτάνουμε μπροστά στον πελάτη.
Τι του λέμε;
Και, κυρίως, τι θα θυμάται όταν φύγουμε; Τι θα έχει κρατήσει;
Νομίζω ότι αυτή η δεύτερη ερώτηση μας δυσκολεύει περισσότερο. Μπορούμε να περιγράψουμε τι κάνουμε. Να απαριθμήσουμε υπηρεσίες, προϊόντα, δυνατότητες. Να εξηγήσουμε πόσα γνωρίζουμε. Χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση για να κατανοήσει κάποιος γιατί όλα αυτά τον αφορούν,
Εκεί αρχίζει, για μένα, η συζήτηση για τη φωνή μιας επιχείρησης. Ουσιαστικά, και ως επέκταση του positioning ή αυτού που ευαγγελιζόταν ο Maurice Saatchi το 2006 ως One-Word Equity. Ένα νέο μοντέλο marketing, μια στρατηγική τοποθέτηση των brands, προσαρμοσμένη στην ψηφιακή εποχή, όπου η προσοχή του κοινού είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
«Κάθε brand μπορεί να κατέχει μία μόνο λέξη. Και κάθε λέξη μπορεί να ανήκει σε ένα μόνο brand. Δώστε μεγάλη προσοχή πριν επιλέξετε τη λέξη σας. Θα αποτελέσει, ουσιαστικά, τη “θεότητα” του brand σας.»
Κάτι αντίστοιχο με το «search» για τη Google, την «ασφάλεια» για τη Volvo, το «ανεκτίμητο» για τη Mastercard. Για να είμαστε ειλικρινείς, η προσέγγιση του Saatchi έμοιαζε τότε με ανακύκλωση της brand στρατηγικής των δεκαετιών ’70-’80, όπως την είχαν παρουσιάσει οι Ries και Trout στο «Positioning: The Battle for Your Mind». Η ουσία της όμως παραμένει. Αν πάρουμε ως δεδομένο ότι η φωνή υπάρχει, η πρόκληση είναι να αποφασίσεις για ποιο πράγμα θέλεις να σε γνωρίζουν… και πως να σε ακούν.
Δεν είναι εύκολη απόφαση. Μοιάζει πολύ με τα «όχι» της κατεύθυνσης. Για να ακουστεί καθαρά ένα πράγμα, κάποια άλλα πρέπει να μείνουν πιο πίσω. Ακόμη κι αν είναι αληθινά. Ακόμη κι αν είμαστε περήφανοι γι’ αυτά.
Η φωνή υπάρχει. Η γνώση υπάρχει. Πώς ακούγεται;
Σε μια B2B επιχείρηση υπάρχει γνώση που έχει αποκτηθεί με χρόνο. Μέσα από εφαρμογές, προβλήματα, διορθώσεις. Από ανθρώπους που ξέρουν γιατί μια λύση λειτουργεί σε μια περίπτωση και γιατί χρειάζεται προσαρμογή σε μια άλλη.
Αυτή η γνώση έχει αξία. Συχνά όμως, δυσκολεύεσαι να τη διακρίνεις στην επικοινωνία της επιχείρησης. Συναντάς τεχνική ορολογία. Μεγάλες περιγραφές. Λίστες δυνατοτήτων. Λέξεις όπως «καινοτομία», «ποιότητα», «ολοκληρωμένες λύσεις». Όλες μπορεί να ισχύουν. Χρειάζονται όμως περιεχόμενο. Τι ακριβώς σημαίνουν εδώ; Πώς φαίνονται στη δουλειά σας; Τι αλλάζουν για αυτόν που σας επιλέγει;
Ένας πελάτης σπάνια αγοράζει «ολοκληρωμένες λύσεις end-to-end». Αγοράζει το ότι η παραγωγή του δεν θα σταματήσει. Ότι η ομάδα του θα κερδίσει χρόνο. Ότι δεν θα χρειαστεί να εξηγήσει στη διοίκηση γιατί κάτι δεν πήγε καλά. Αν δεν το ακούσει με αυτά τα λόγια, πιθανότατα δεν θα το ακούσει καθόλου.
Αν αφαιρέσουμε το λογότυπο από μια παρουσίαση, θα μπορούσε να είναι η παρουσίαση μιας άλλης εταιρείας; Ενώ μια επιχείρηση μπορεί να έχει πολύ συγκεκριμένο τρόπο σκέψης… μπορεί να μιλά με λέξεις που θα μπορούσαν να ανήκουν σε οποιονδήποτε.
Ο οργανισμός ζει την αξία του κάθε μέρα. Οι πελάτες του όμως δεν την αντιλαμβάνονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Αυτή η απόσταση γεφυρώνεται, κατά κάποιον τρόπο, από τη δουλειά μας. Γιατί η εξειδίκευση δημιουργεί αξία μόνο όταν η αγορά μπορεί να την καταλάβει. Και μόνο αν τη θυμάται.
Η φωνή δεν επινοείται. Πλησιάζει στο μικρόφωνο μόνη της.
Στο παρελθόν δουλεύοντας πάνω σε μια καμπάνια για τη συλλογή χρησιμοποιημένων μπαταριών σκεφτόμασταν ότι το αντικείμενο σε οδηγεί εύκολα σε μια δύσκολη γλώσσα. Απόβλητο. Κίνδυνος. Υποχρέωση. Κόστος.
Αυτές είναι πλευρές της πραγματικότητας που χρειάζεται να αντιμετωπιστούν. Υπάρχει όμως και η αξία της συμμετοχής. Το όφελος μιας σωστής κίνησης. Η δυνατότητα συνεργασίας.
Το σήμα της καμπάνιας ήταν ένα «+» μέσα σε έναν κύκλο ανακύκλωσης. Και διαβάζεται με τρεις τρόπους ταυτόχρονα. Το «είναι στα συν», κάτι που μετράει υπέρ σου. Ο θετικός πόλος της μπαταρίας. Και ο κύκλος της κυκλικής οικονομίας.
Αυτό που με κάνει να το θυμάμαι δεν είναι ο συμβολισμός. Είναι ότι δεν χρειάστηκε να «εφεύρουμε» κάτι. Το «+» ήταν ήδη εκεί. Μέσα στο προϊόν. Στη γλώσσα του κλάδου. Η ιδέα πατούσε στο ίδιο το αντικείμενο. Και μπορούσε να ανοίξει μια συζήτηση με θετικό πρόσημο, χωρίς να εξαφανίζει την ευθύνη.
Εμείς απλά το προσέξαμε.
Νομίζω ότι έτσι συμβαίνει τις περισσότερες φορές. Η φωνή μιας εταιρείας σπάνια βρίσκεται σε ένα brainstorming με post-it στον τοίχο. Συνήθως είναι ήδη εκεί… και περιμένει κάποιον να την ακούσει.
Πριν μιλήσουμε, χρειάζεται να ακούσουμε
Πιστεύω ότι η φωνή αρχίζει να διακρίνεται όταν εστιάζουμε στην ουσία της δουλειάς. Όταν ακούσουμε τον άνθρωπο που σχεδιάζει το προϊόν. Εκείνον που το εγκαθιστά. Την ομάδα που δέχεται τις ερωτήσεις των πελατών. Τον πωλητή που ξέρει σε ποιο σημείο της συζήτησης εμφανίζεται η αμφιβολία.
Τι εξηγούν ξανά και ξανά; Ποια παρεξήγηση προσπαθούν να λύσουν; Για ποιο πράγμα αισθάνονται σίγουροι; Τι αποφεύγουν να υποσχεθούν, επειδή γνωρίζουν τις δυσκολίες; Πότε τους εμπιστεύτηκε ένας πελάτης για πρώτη φορά… και γιατί;
Σε αυτές τις απαντήσεις μπορεί να βρίσκεται κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από μια ωραία φράση. Ο τρόπος με τον οποίο η επιχείρηση αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα. Μια επιλογή που γίνεται σταθερά. Ένα κριτήριο που θεωρεί αδιαπραγμάτευτο. Μια γνώση που οι ίδιοι οι άνθρωποί της θεωρούν αυτονόητη, ενώ για τον πελάτη είναι πολύτιμη.
Χρειάζεται ακρόαση. Ερωτήσεις. Και λίγη υπομονή πριν αρχίσουμε να μιλάμε.
Μερικές φορές εμείς που δουλεύουμε στην επικοινωνία έχουμε το άγχος να βρούμε γρήγορα την ιδέα. Και αυτό μπορεί να μας κάνει να προσπεράσουμε αυτό που έχουμε μπροστά μας. Να αρχίσουμε να απαντάμε πριν καταλάβουμε αρκετά.
Μία φωνή, πολλά ακροατήρια
Αυτό χρειάζεται συχνά να το ξεκαθαρίζουμε. Μια σταθερή φωνή αφήνει χώρο να προσαρμόσουμε όσα λέμε στον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας. Να ξεκινήσουμε από τη δική του ερώτηση. Από όσα γνωρίζει. Από όσα χρειάζεται να αποφασίσει.
Στο B2B την απόφαση σπάνια την παίρνει ένας. Υπάρχει το Decision Making Unit. Ο τεχνικός υπεύθυνος μπορεί να θέλει να καταλάβει αν μια λύση ενσωματώνεται στα υπάρχοντα συστήματα. Ο οικονομικός διευθυντής πως διαμορφώνεται το συνολικό κόστος. Ο άνθρωπος που θα τη χρησιμοποιεί καθημερινά τι θα αλλάξει στη δουλειά του.
Όλοι εξετάζουν την ίδια πρόταση. Με διαφορετικές ευθύνες. Αν τους δώσουμε ακριβώς το ίδιο κείμενο, μπορεί να έχουμε συνέπεια στη διατύπωση… και κενό στην κατανόηση.
Χρειάζεται λοιπόν να επιλέγουμε τι προηγείται, πόση λεπτομέρεια είναι χρήσιμη και ποια απόδειξη απαντά στην ανησυχία του καθενός. Διατηρώντας την ίδια θέση και την ίδια υπόσχεση. Ο καθένας χρειάζεται τη δική του απάντηση. Όλοι όμως πρέπει να ακούνε την ίδια εταιρεία.
Την ίδια φωνή.
Και αυτή η φωνή δεν ζει μόνο στο marketing. Ζει στην παρουσίαση των πωλήσεων. Στην προσφορά. Στο website. Στο post του γενικού διευθυντή στο LinkedIn. Στο email που στέλνει η εξυπηρέτηση. Εκεί κρίνεται αν είναι πραγματικά φωνή ή απλώς ένα ωραίο κείμενο σε έναν οδηγό brand.
Και όπως στο παραπάνω παράδειγμα, το “Είναι στα ΣΥΝ” έπρεπε να μιλήσει σε ανθρώπους με διαφορετικό λόγο να ενδιαφερθούν. Στο κοινό που χρειάζεται να ανακυκλώσει. Και στις επιχειρήσεις που καλούνται να μπουν στο δίκτυο της επιχείρησης ως συνεργάτες.
- «Απλή κίνηση, μεγάλη υπόθεση» για τους πρώτους.
- «Μια καθαρή σχέση αμοιβαίου κέρδους» για τους δεύτερους.
Δεν χρειαζόμαστε θόρυβο. Χρειαζόμαστε ένα πιο καθαρό σήμα.
Νομίζω ότι η αγορά σήμερα δεν χρειάζεται περισσότερη επικοινωνία. Χρειάζεται επικοινωνία που έχει κάτι να πει. Η ηγετική θέση δεν μετριέται με το πόσα λέει ένα brand. Μετριέται με το τι θυμάται η αγορά.
Την τελευταία δεκαετία, όλοι μας επενδύσαμε πολύ στο περιεχόμενο. Άρθρα. Podcasts. Videos. Webinars. Case studies. Newsletters. Posts. Και φυσικά… thought leadership. Η ποσότητα αυξήθηκε δραματικά. Η κατανόηση, όμως, όχι απαραίτητα. Κάπου στη διαδρομή, μπερδέψαμε το περιεχόμενο με την επικοινωνία.
Συχνά μετράμε το περιεχόμενο με βάση το πόσο παράγουμε. Πόσες δημοσιεύσεις ανέβηκαν. Πόσα videos φτιάχτηκαν. Πόσα downloads έγιναν. Είναι χρήσιμοι δείκτες. Δεν πρέπει να τους υποτιμούμε.
Θέλω όμως να επιστρέψουμε και σε μια απλούστερη ερώτηση:
Κατάλαβε ο πελάτης κάτι που δεν καταλάβαινε προηγουμένως;
Μπορεί να εξηγήσει σε έναν συνάδελφό του τι προτείνουμε; Έχει λιγότερες απορίες για κάτι ουσιαστικό; Βρίσκει έναν λόγο να συνεχίσει τη συζήτηση;
Αν όχι, τότε το περιεχόμενο έφερε δραστηριότητα. Όχι όμως πρόοδο.
Αυτά αξίζει να τα αναζητούμε και στις επαφές των πωλήσεων. Στις ερωτήσεις που επιστρέφουν. Στα σημεία όπου η συζήτηση προχωρά ή σταματά.
Το περιεχόμενο πρέπει να βοηθά κάπου. Ένα άρθρο μπορεί να βοηθήσει κάποιον να καταλάβει ένα πρόβλημα. Ένα case study να του δείξει πώς αντιμετωπίστηκε σε συγκεκριμένες συνθήκες. Ένα βίντεο να εξηγήσει μια διαδικασία που δυσκολεύεται να φανταστεί. Μια παρουσίαση να τον βοηθήσει να συζητήσει την πρόταση με τους συναδέλφους του.
Φαντάζομαι, για παράδειγμα, έναν άνθρωπο που διάβασε ένα άρθρο μας και κατάλαβε ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει έχει λύση. Το επόμενο που χρειάζεται μπορεί να είναι μια εξήγηση για την εφαρμογή της. Μετά, ένα παράδειγμα. Και αργότερα, απαντήσεις για το κόστος, τον χρόνο ή τις προϋποθέσεις. Αν σε κάθε βήμα του επαναλαμβάνουμε πόσο καλοί είμαστε, τον αφήνουμε να καλύψει μόνος του όσα δεν εξηγήσαμε.
Γι’ αυτό θεωρώ σημαντικό να υπάρχει μια κοινή σκέψη πίσω από την παραγωγή. Ποια θέματα υπηρετούν τη θέση μας. Ποιον αφορούν. Τι χρειάζεται να καταλάβει ο αναγνώστης. Ποια στοιχεία έχουμε για να υποστηρίξουμε όσα λέμε. Κάθε υλικό χρειάζεται έναν λόγο ύπαρξης και μια θέση στη διαδρομή, αυτό που λέμε content mapping. Και ένα σύστημα που επιτρέπει σε όλα αυτά να συνεχίσουν να λέγονται με συνέπεια ακόμη και μετά από έξι μήνες. Όχι μόνο την εβδομάδα που ξεκίνησε η καμπάνια.
Χωρίς αυτά, το περιεχόμενο γίνεται παραγωγή. Με αυτά, γίνεται επιρροή.
Και κάποιες φορές, το πιο καθαρό σήμα είναι… λίγη σιωπή. Όπως το πού επέλεγε να πάρει ανάσα ο Sinatra. Δεν χρειάζεται να μιλάμε κάθε μέρα για να μας θυμούνται. Καλύτερα ένα κείμενο που κάποιος θα κρατήσει και θα το προωθήσει σε έναν συνάδελφο, παρά δέκα που θα περάσουν απαρατήρητα στο feed.
Για μένα, το να γράφουμε απλά, που είναι και το πιο δύσκολο, απαιτεί να έχουμε καταλάβει καλά. Χρειάζεται να ξέρουμε ποια λεπτομέρεια μπορούμε να αφαιρέσουμε και ποια αλλάζει το νόημα. Πότε ένας τεχνικός όρος είναι απαραίτητος και πότε χρειάζεται εξήγηση. Τι μπορούμε να υποσχεθούμε και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Μια καθαρή φωνή πρέπει να αντέχει και στην επόμενη ερώτηση.
«Πώς το κάνετε;»
«Πού το έχετε εφαρμόσει;»
«Τί χρειάζεται από εμάς;»
Εκεί η επικοινωνία συναντά την πραγματική ικανότητα της επιχείρησης. Και η αξιοπιστία χρειάζεται συγκεκριμένες απαντήσεις. Παραδείγματα, δεδομένα όπου υπάρχουν, ειλικρίνεια για όσα εξαρτώνται από τις συνθήκες.
Η δημιουργικότητα πρέπει να βοηθά αυτή την αλήθεια να φαίνεται. Να της δίνει μορφή που αξίζει να προσέξεις και μπορείς να θυμηθείς. Γιατί στο τέλος, η αγορά δεν θυμάται πόσα είπαμε. Θυμάται τι κατάλαβε.
Μια φωνή που αναγνωρίζεται στην πράξη
Το «The Voice is Yours. The Content is Ours» το αντιλαμβάνομαι ως μια σχέση ευθύνης.
Η επιχείρηση φέρνει τη γνώση της. Την οπτική της. Τις επιλογές της. Εμείς χρειάζεται να τις καταλάβουμε αρκετά καλά, ώστε το περιεχόμενο που δημιουργούμε να μπορεί να τις εκφράσει με καθαρότητα και συνέπεια.
Αυτό θέλουμε να κάνουμε στην Enzyme, μαζί με τους πελάτες/συνεργάτες μας. Να ακούσουμε, να οργανώσουμε τη σκέψη, να βρούμε τη διατύπωση. Και να τη δοκιμάζουμε απέναντι σε πραγματικές ερωτήσεις.
Ίσως μια καλή αρχή είναι να κοιτάξουμε όσα ήδη λέμε. Το website, τις παρουσιάσεις, τα άρθρα, τα emails μας. Να τα διαβάσουμε για λίγο σαν να μη γνωρίζουμε την εταιρεία. Τι καταλαβαίνουμε; Τι ξεχωρίζει; Τι χρειάζεται απόδειξη; Τι θα κρατούσαμε όταν κλείναμε τη σελίδα;
Μια διάγνωση της επικοινωνίας και του content μπορεί να ξεκινήσει από εκεί. Με προσεκτική ακρόαση και ειλικρινή αποτίμηση.
Γιατί η φωνή μιας επιχείρησης χρειάζεται να ακούγεται όπως εκείνη. Και ο άλλος να βρίσκει μέσα της κάτι που τον αφορά. Να μπορεί να το καταλάβει. Να το θυμηθεί. Και, όταν έρθει η στιγμή… να έχει έναν ουσιαστικό λόγο να μας μιλήσει.
THE VOICE IS YOURS. THE CONTENT IS OURS.
You own the outcome. We engineer everything that leads to it.



